Na današnji dan prije 76 godina, počela je da se piše istorija Rukometnog kluba Borac!
Kolektiv koji je danas nadaleko poznat kao “Velikan iz Gospodske” osnovan je 7. marta 1950. godine kao Rukometni klub Željezničar. Radilo se, naime, o prvom rukometnom klubu na prostoru Bosanske Krajine i jednom od prvih u Bosni i Hercegovini.
Kao utemeljivači kluba vječno će ostati upisani Hamdija Kadunić (prvi predsjednik), Vojislav Misaljević (potpredsjednik), Hamdija Ibrahimbegović (sekretar), Nasiha Kršlak (blagajnik), Draga Sačavski (referent za žensku selekciju), Limun Papić (referent za juniorsku selekciju), Rifet Hadžialić (ekonom), Mirko Antonić (referent za propagandu) te članovi Uprave Marija Crnić i Ljerka Tibold. Za trenera muške ekipe imenovan je Ante “Šjor” Friganović.
Jednu od najznačajnijih uloga u klupskoj istoriji igra 1952. godine. Kako bi imao što bolje uslove za rast i razvoj, RK Željezničar je pristupio Sportskom društvu Borac i preuzeo ime koje i dan-danas ponosno nosi.
Prvi značajniji uspjesi kluba vezuju se za 1957. godinu. U junu, Borac je u konkurenciji RK Zenica, RK Bosna (Sarajevo) i RK Mlada Bosna (Sarajevo) osvojio prvo mjesto na finalnom turniru za prvaka Republike, odigranom na stadionu Sportskog društva “Mlada krila” (kasnije Stadion sportskih igara).
Početkom jula, Borac je nastupio na polufinalnom turniru za šampiona države, odnosno jednom od četiri kvalifikaciona turnira za popunu Prve savezne lige. Pred domaćom publikom je zauzeo drugo mjesto, iza Zagreba, našavši se prvi put u jugoslovenskoj eliti. Iza Borca su ostali Železničar (Beograd) i Partizan (Cetinje).
Na Dan Republike, 29. novembra 1957. godine, osvojen je prvi trofej na jugoslovenskom nivou. Na putu do finala, protiv beogradskog Železničara, Borac je rušio Grafičar iz Zagreba (21:16), Zagreb (12:11) i riječko Primorje (15:11). Finalnom duelu u Banjaluci prisustvovalo je čak 4.000 navijača, a rival iz Beograda savladan je rezultatom 15:13.
U tom istorijskom duelu nastupili su: Vladimir Jović, Petar Perović, Ante Friganović, Jerolim Karadža, Petar Čivić, Josip Rački, Zoran Prohaska, Božidar Stanivuković, Milan Stanivuković, Franjo Bezrodnik i Milorad Kekerović.
Ovaj uspjeh ponovljen je još 9 puta u klupskoj istoriji, a do prve od ukupno sedam titula državnog šampiona Borac je stigao 1959. godine.
Dvije i po decenije nakon osnivanja, Borac je zaigrao u finalu Kupa evropskih šampiona. Izgubio je tada gostujuće finale protiv Forverca (19:17), ali najveći trofej u klupskoj istoriji nije izmakao godinu dana kasnije. Jedanaestog aprila 1976. godine u Boriku, otvorenom dvije godine ranije, Borac je u finalu porazio dansku Fredericiju i pokorio Stari kontinent.
Učinili su to, pod komandom trenera Pere Janjića, Milorad Karalić, Zdravko Rađenović, Nedeljko Vujinović, Abas Arslanagić, Dobrivoje Selec, Momir Golić, Borislav Golić, Nebojša Popović, Miro Bjelić, Rade Unčanin, Slobodan Vukša i Zoran Ravlić.
Generacija koju je kao trener vodio Velimir Petković postala je 1991. godine osvajač Kupa IHF. Borac je tada u finalnom dvomeču uspio da sruši moćni moskovski CSKA, a članovi još jedne nezaboravne generacije bili su Mehmedalija Mulabdić, Mustafa Torlo, Draško Prtina, Senjanin Maglajlija, Aleksandar Knežević, Davor Perić, Jani Čop, Samir Nezirević, Andrej Golić, Zlatan Arnautović, Dragan Marković i Goran Stupar.
Nakon posljednjeg rata, Borac je uzeo učešće u takmičenjima na nivou Republike Srpske i BiH. Šampion RS bio je 8 puta, dok duplo više trofeja ima u kup-takmičenju.
Šest puta je Borac osvajao titulu u Premijer ligi BiH, dok dva trofeja više ima u bh. Kupu. U novijoj istoriji, “Velikan iz Gospodske” je pet sezona nastupao u SEHA ligi, takmičeći se protiv timova iz Srbije, Hrvatske, Sjeverne Makedonije, Mađarske, Slovačke… Bio je, između ostalog, i domaćin kvalifikacionog turnira za plasman u Ligu šampiona u septembru 2015. godine, a najznačajniji rezultat na ino-sceni u 21. vijeku je četvrtfinale Čelendž kupa, u proljeće 2019. godine.
Takođe, osim ekipnih uspjeha, neka za vječno pamćenje ostane i činjenica da je Borac iznjedrio čak šestoricu zlatnih olimpijaca! U Minhenu 1972. godine, najsjajnije odličje kao reprezentativci Jugoslavije osvojili su Abas Arslanagić, Milorad Karalić, Nebojša Popović i Dobrivoje Selec. Dvanaest godina kasnije u Los Anđelesu, zlatne medalje pripale su Zlatanu Arnautoviću i Zdravku Rađenoviću.